Τζεφ Μπέζος: Πως έγινε ο πλουσιότερος άνθρωπος του κόσμου

Ο γιος ενός υπαλλήλου και μιας 16χρονης κοπέλας έφτασε στην κορυφή του κόσμου και ονειρεύεται πλέον να κατακτήσει και το διάστημα

Ο Τζεφ Μπέζος είναι και επίσημα ο πιο πλούσιος Αμερικανός, κατακτώντας την πρώτη θέση της σχετικής λίστας του Forbes για το 2018 και σπάζοντας το σερί του Μπιλ Γκέιτς που κατακτούσε την κορυφή για 23 συνεχόμενα έτη, από το 1994 έως και το 2017.

Ο ιδρυτής της Amazon είναι επίσης ο πρώτος που εμφανίζεται στη λίστα του Forbes, με περιουσία μεγαλύτερη των 100 δισ. δολαρίων. Ο Τζεφ Μπέζος είχε τα μεγαλύτερη κέρδη κατά τη χρονιά που πέρασε, αυξάνοντας την περιουσία του κατά 78,5 εκατ., χάρη στην εκτόξευση της μετοχής της Amazon.

Αλλά ο Μπέζος δεν ήταν πάντα ο δισεκατομμυριούχος τιτάνας που είναι σήμερα.

Γεννήθηκε στις 12 Ιανουαρίου 1964, ως Τζέφρεϊ Πρέστον Γιόργκενσεν. Ο βιολογικός μπαμπάς του, Τεντ Γιόργκενσεν και η μητέρα του, Τζακλίν Γκιζέ συναντήθηκαν όταν ήταν και οι δύο στο γυμνάσιο κι έγιναν ζευγάρι. Ο Γιόργκενσεν ήταν 18 ετών και η Γκιζέ μόλις 16 όταν έμεινε έγκυος. Πέταξαν στο Μεξικό με χρήματα των γονιών τους για να παντρευτούν.

Ο Γιόργκενσεν εργάζονταν σε ένα κατάστημα λιανικής πώλησης και αμείβονταν με 1,25 δολάρια την ώρα, οπότε η οικονομική κατάσταση της οικογένειας ήταν πολύ δύσκολη. Είχε επίσης μια κακή συνήθεια, έπινε υπερβολικά. Όταν ο Τζεφ Μπέζος ήταν 17 μηνών, η μητέρα του ζήτησε διαζύγιο από τον Γιόρκενσεν.

Το 1968, η Γκιζέ ξαναπαντρεύτηκε τον Μιγκέλ Μπέζος, ο οποίος έφτασε στο Μαϊάμι το 1962 από την Κούβα γνωρίζοντας μόνο μία αγγλική λέξη: «χάμπουργκερ». Ο Γιόργκενσεν συμφώνησε να επιτρέψει στον Μπέζος να υιοθετήσει τον γιο του κι έτσι όταν ήταν 4 χρονών, ο Τζέφρεϊ Πρέστον Γιόργκενσεν έγινε Τζέφρεϊ Πρέστον Μπέζος.

Πολλοί υποστηρίζουν ότι η παιδική ηλικία του Μπέζος συνέβαλε στην εμμονή του στην επιτυχία.

Μεγαλώνοντας, ο Μπέζος πέρασε τα καλοκαίρια με τους παππούδες του στο ράντσο του Τέξας, όπως υποστήριξε ο ίδιος σε μία ομιλία που έδωσε στο Πρίνστον το 2010. «Βοηθούσα στην επισκευή των ανεμόμυλων, στον εμβολιασμό των βοοειδών και σε πολλά άλλα. Ήταν σαν την σαπουνόπερα «Ημέρες της ζωής μας», είχε πει ο Μπέζος.

Περιστασιακά έκανε και οδικά ταξίδια με τους παππούδες του. «Οι παππούδες μου ανήκαν σε ένα Caravan Club, μια ομάδα κατόχων ρυμουλκούμενων Airstream που ταξίδευαν μαζί στις ΗΠΑ και στον Καναδά και κάποια καλοκαίρια παίρναμε μέρος στην «εκστρατεία» με το τροχόσπιτο», είπε ο Μπέζος στην ομιλία του.

«Είχαμε ενώσει το ρυμουλκούμενο Airstream στο αυτοκίνητο του παππού μου και πηγαίναμε, σε μια ουρά με 300 άλλους ιδιοκτήτες τροχόσπιτων. Μου άρεσε και λάτρευα τους παππούδες μου και πραγματικά περίμενα με ανυπομονησία αυτά τα ταξίδια».

Η ιδέα του Amazon

Ήταν άριστος μαθητής στο γυμνάσιο, ήταν ο πρώτος της τάξης του και έγινε αποδεκτός νωρίς στο Πρίνστον. Για ένα διάστημα, στο κολέγιο, σκέφτηκε ότι θα γινόταν θεωρητικός φυσικός.

Αλλά ήταν χρόνια αργότερα, ενώ εργάζονταν στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, που είχε την ιδέα να ξεκινήσει την Amazon.

«Έτυχε να δω ότι η χρήση του Διαδικτύου αυξήθηκε σε 2.300 τοις εκατό ετησίως. Ποτέ δεν είχα δει ή ακούσει τίποτα που μεγάλωσε τόσο γρήγορα και η ιδέα της δημιουργίας ενός ηλεκτρονικού βιβλιοπωλείου με εκατομμύρια τίτλους – κάτι που απλά δεν θα μπορούσε να υπάρχει στον φυσικό κόσμο – ήταν πολύ συναρπαστικό για μένα», είπε ο Μπέζος στην ομιλία του στο Πρίνστον το 2010.

Τότε, ο Μπέζος ήταν μόλις 30 ετών και είχε παντρευτεί πριν από έναν χρόνο. «Είπα στη σύζυγό μου ότι ήθελα να σταματήσω τη δουλειά μου και να προχωρήσω σε αυτό το τρελό πράγμα που πιθανότατα δεν θα λειτουργούσε, αφού οι περισσότερες startups εταιρείες δεν λειτουργούσαν και δεν ήξερα τι θα συνέβαινε μετά από αυτό», λέει.

Η σύζυγός του του είπε να το προσπαθήσει. «Ως νεαρό αγόρι, έκανα τον εφευρέτη στο γκαράζ του σπιτιού μου. Είχα εφεύρει μια αυτόματη πόρτα, μια ηλιακή κουζίνα που δεν λειτούργησε πολύ καλά από μια ομπρέλα και κασσίτερο, συναγερμούς ψησίματος για να παγιδεύω τα αδέλφια μου», λέει. «Ήθελα πάντα να είμαι εφευρέτης κι εκείνη (η σύζυγος του) ήθελε να ακολουθήσω το πάθος μου».

Αλλά δεν ήταν όλοι υπέρ της ιδέας. Ο προϊστάμενος του Μπέζος έκανε μια βόλτα μαζί του στο Central Park και του είπε ότι, αν και ακουγόταν σαν μια «πολύ καλή ιδέα», θα ήταν μια ακόμα καλύτερη ιδέα για κάποιον που δεν είχε ήδη μια καλή καριέρα.

Τα πρώτα γραφεία της Amazon

«Αυτή η λογική είχε νόημα και με έπεισε να το σκεφτώ για 48 ώρες πριν πάρω την τελική απόφαση», λέει ο Μπέζος. «Βλέποντας το από αυτή την πλευρά ήταν πραγματικά μια δύσκολη επιλογή, αλλά τελικά, αποφάσισα ότι έπρεπε να το προσπαθήσω. Δεν πίστευα πως θα το μετάνιωνα αν προσπαθούσα και τελικά αποτύγχανα και υποψιάστηκα ότι πάντα θα στοιχειωνόμουν με την απόφαση να μην το προσπαθήσω καθόλου».

«Μετά από πολλή σκέψη, πήρα το λιγότερο ασφαλές μονοπάτι, να ακολουθήσω το πάθος μου και είμαι περήφανος γι’ αυτή την επιλογή».

Το ξεκίνημα

Όταν ξεκίνησε αρχικά η Amazon, πωλούσε μόνο βιβλία. Ο Μπέζος πήγαινε τα πακέτα ο ίδιος στο ταχυδρομείο με ένα Chevy Blazer του 1987. «Νόμιζα ότι ίσως μια μέρα θα είμαστε σε θέση να αντέξουμε ένα ανυψωτικό όχημα», είπε σε μια συνέντευξη το 2016. «Και είναι πολύ, πολύ, πολύ διαφορετικό σήμερα».

Μετά τα βιβλία, τα επόμενα πράγματα που ο Μπέζος πρόσθεσε στο Amazon ήταν μουσική και βίντεο. Στη συνέχεια, ζήτησε από τους πελάτες να πουν τι άλλο θα ήθελαν να αγοράσουν από έναν ηλεκτρονικό λιανοπωλητή.

«Έστειλα ένα e mail στη βάση πελατών, σε χιλιάδες -τυχαία- επιλεγμένους πελάτες και είπα, πέρα από τα βιβλία, τη μουσική και τα βίντεο, τι θα ήθελες να σου πουλήσουμε; Και ο κατάλογος επέστρεψε απίστευτα μεγάλος», εξηγεί ο Μπέζος .

«Ήταν βασικά ακριβώς ό, τι είχαν οι άνθρωποι στο μυαλό τους εκείνη τη στιγμή» λέει ο Μπέζος κι αυτό προκάλεσε μια νέα ιδέα.

Ένας από τους πελάτες μου είπε: «Θα ήθελα να πουλάτε υαλοκαθαριστήρες, γιατί χρειάζομαι υαλοκαθαριστήρες για το αυτοκίνητό μου». Ήταν σαν μια… λάμπα να άναψε στο κεφάλι μου. Ξέρετε, οι άνθρωποι – οι άνθρωποι θα θέλουν να χρησιμοποιήσουν αυτό το νέο τρόπο ηλεκτρονικού εμπορίου για τα πάντα», είπε ο Μπέζος.

«Οι άνθρωποι επιθυμούν να μην ταλαιπωρούνται. Έτσι ξεκίνησα το είδος της επέκτασης σε όλες τις κατηγορίες, τα ηλεκτρονικά είδη ευρείας κατανάλωσης κι έπειτα τα είδη ένδυσης και ούτω καθεξής».

Και επεκτάθηκε. Σήμερα, η Amazon πουλάει σχεδόν τα πάντα. Από χαρτί τουαλέτας έως είδη παντοπωλείου, μέχρι ηλεκτρονικά, μόδα και έπιπλα.

Όταν ο Μπέζος εισέρχονταν σε μια νέα κατηγορία προϊόντων, δεν πτοούταν από την έλλειψη εμπειρογνωμοσύνης.

«Δεν είμαι ποτέ απογοητευμένος όταν δεν είμαστε καλοί σε κάτι επειδή σκέφτομαι πόσο καλά θα λειτουργήσει όταν θα γίνουμε καλοί σε αυτό. Κι αυτό είναι το ελκυστικό, υπάρχουν πολλές ευκαιρίες, κανείς δεν ξέρει πραγματικά πώς να κάνει μια εξαιρετική δουλειά προσφοράς – ενδυμασίας online ακόμα, κι έχουμε δεκάδες εφευρέσεις και ιδέες και δουλεύουμε με τον πειραματικό κατάλογο».

Πρώτα ο πελάτης

Ο Μπέζος υπήρξε πάντα ένας σπάνιος συνδυασμός ανθρώπου αισιόδοξου, ιδεαλιστή και οραματιστή.

Παλιότερα, το 2003, ενώ μεγάλο μέρος της βιομηχανίας τεχνολογίας προσπαθούσε να ξεπεράσει το φιάσκο του dot-com, ο Μπέζος επένδυε επιθετικά στις δυνατότητες του Διαδικτύου.

«Νομίζω ότι υπάρχει περισσότερη καινοτομία μπροστά μας από ό, τι υπάρχει πίσω μας»,είχε πει σε μια TED ομιλία που έδωσε εκείνο το έτος. «Είμαστε πολύ, πολύ νωρίς ακόμα». Καθώς ο Μπέζος επένδυε πλήρως στην… Άγρια Δύση που ήταν το Διαδίκτυο τότε, ήταν -και εξακολουθεί να είναι σήμερα- καθοδηγούμενος από μια πεποίθηση: Κάνε ό, τι είναι καλύτερο για τον πελάτη.

«Το πράγμα που συνδέει όλα όσα κάνει η Amazon είναι  – η πρώτη μας πεποίθηση και η ιδέα και η φιλοσοφία και η αρχή- η εμμονή του πελάτη, σε αντίθεση με την εμμονή του ανταγωνιστή και έτσι είμαστε πάντοτε επικεντρωμένοι στον πελάτη, εργαζόμαστε για τις ανάγκες του πελάτη, αναπτύσσοντας νέες δεξιότητες εσωτερικά, ώστε να μπορέσουμε να ικανοποιήσουμε αυτό που αντιλαμβανόμαστε ως μελλοντικές ανάγκες των πελατών μας», λέει ο Μπέζος.

Μια άλλη διαδρομή προς την επιχειρηματική στρατηγική του Μπέζος είναι η «προθυμία του να σκέφτεται μακροπρόθεσμα», λέει.

«Είμαστε πολύ χαρούμενοι που επενδύουμε σε νέες πρωτοβουλίες που είναι πολύ ριψοκίνδυνες, για πέντε έως επτά χρόνια, κάτι που οι περισσότερες εταιρείες δεν κάνουν», λέει ο Μπέζος σε μία συνέντευξη του. «Είναι ο συνδυασμός της ανάληψης κινδύνου και της μακροπρόθεσμης προοπτικής που κάνουν την Amazon, όχι μοναδική, αλλά ειδική σε μικρότερο πλήθος».

Τέλος, έχει εμμονή με την εύρεση προβλημάτων και την επίλυσή τους.

«Είμαι πραγματικά περήφανος για την επιχειρησιακή αριστεία. Να βρίσκουμε ελαττώματα και να τα διορθώνουμε – αυτή είναι όλη η βαθμιαία βελτίωση. Οι πιο επιτυχημένες εταιρείες είναι πολύ καλές σε αυτό. Δεν θέλεις να αφήσεις ποτέ τα ελαττώματα να υπάρχουν», λέει ο Μπέζος. «Αυτό είναι ένα βασικό μέρος της καλής δουλειάς σε οποιαδήποτε επιχείρηση κατά τη γνώμη μου».

Από το ηλεκτρονικό εμπόριο στα μέσα ενημέρωσης

Καθώς η συμπεριφορά των καταναλωτών στο διαδίκτυο έχει εξελιχθεί, το ίδιο συμβαίνει και με την Amazon. Το Prime, η δημοφιλή διήμερη ναυτιλία για τα μέλη του ηλεκτρονικού εμπορίου έρχεται με πρόσβαση σε τηλεοπτικές εκπομπές υψηλής ποιότητας, για παράδειγμα.

Το να είσαι δημιουργός περιεχομένου που χτίστηκε στο πίσω μέρος ενός γίγαντα ηλεκτρονικού εμπορίου δίνει στην Amazon την ελευθερία να είναι δημιουργική. Για παράδειγμα, μια από τις πιο δημοφιλείς σειρές της Amazon, το «Transparent», αφορά έναν πατριάρχη που γίνεται γυναίκα αργότερα στη ζωή του. Κέρδισε οκτώ Emmys και είχε 28 ακόμα υποψηφιότητες.

«Μια σειρά όπως αυτή που έχει κερδίσει Χρυσές Σφαίρες και Emmys δεν είναι ποτέ – δεν είναι μια εκπομπή που θα μπορούσε να γίνει με επιτυχία στην συμβατική τηλεόραση, επειδή η τηλεοπτική εκπομπή χρειάζεται ένα πολύ μεγαλύτερο κοινό», λέει ο Μπέζος.

«Κι έτσι μπορούμε πραγματικά να σκεφτούμε τη δημιουργική διαδικασία λίγο διαφορετικά, μπορούμε να προσελκύσουμε διαφορετικούς σεναριογράφους, μπορούμε να επενδύσουμε σε ιστορίες που έχουν μικρότερο κοινό, αλλά είναι απίστευτα ισχυρές και καλοφτιαγμένες».

Εκτός από την παραγωγή online σειρών, ο Μπέζος είναι επίσης ο ιδιοκτήτης ενός άλλου είδους περιεχομένου: Της δημοσιογραφίας. Μέσω της Nash Holdings LLC, αγόρασε την Washington Post το 2013 για 250 εκατ. δολάρια.

«Την αγόρασα γιατί είναι σημαντική», λέει ο Μπέζος. «Ποτέ δεν θα αγόραζα μια εταιρεία με αλμυρά σνακ. Γνωρίζετε ότι αυτό δεν βγάζει νόημα για μένα αλλά η The Washington Post είναι σημαντική. Είναι λοιπόν λογικό να αγοράσω κάτι τέτοιο κι επίσης είμαι αισιόδοξος και σκέφτηκα ότι υπάρχουν μερικοί τρόποι να τα καταφέρουμε – θέλω να είναι μια αυτοσυντηρούμενη, κερδοφόρα επιχείρηση» λέει ο Μπέζος. «Και νομίζω ότι μπορεί να γίνει».

Η αυτοκρατορία του Μπέζος απλώνεται παντού. Η Amazon, η οποία έχει σήμερα ανώτατο όριο αγορών άνω των 500 δισ. δολαρίων, αγόρασε τη Whole Foods και κατέχει επίσης εταιρείες όπως οι Zappos και Twitch. Μέσω των Bezos Expeditions, έχει επίσης επενδύσει σε εταιρείες όπως το Twitter και το Basecamp, μεταξύ πολλών άλλων.

Το όνειρο του διαστήματος

Μπορεί τα είδη τουαλέτας και τα βιβλία να έχουν κάνει τον Μπέζος πλούσιο, το πάθος του όμως είναι το διάστημα. «Αυτό είναι ένα παιδικό όνειρο», λέει ο Μπέζος σε μία συνέντευξη στην Τσέλσι Ρόουζ.

«Ερωτεύτηκα με την ιδέα του διαστήματος και της εξερεύνησης του διαστήματος και του διαστημικού ταξιδιού όταν ήμουν 5 ετών. Είδα τον Νιλ Άρμστρονγκ να πατάει στο φεγγάρι. Δεν επιλέγετε τα πάθη σας, τα πάθη σας σας επιλέγουν. Έτσι, μολύνθηκα με αυτή την ιδέα. Δεν θα μπορούσα ποτέ να σταματήσω να σκέφτομαι το διάστημα. Το σκέφτομαι από τότε».

Για το σκοπό αυτό, ο Μπέζος είναι ο ιδρυτής της Blue Origin, μιας εταιρείας που στοχεύει να καταστήσει τον διαστημικό τουρισμό προσιτό.

«Βασικά, αυτό που κάνω τώρα είναι να λαμβάνω τα κέρδη μου από την Amazon και να τα επενδύω. Κάθε φορά που με βλέπετε να πουλάω μια μετοχή της Amazon, στέλνω περισσότερα χρήματα στην ομάδα Blue Origin», λέει ο Μπέζος.

Εκτός από τη δυνατότητα για περισσότερους ανθρώπους να ταξιδεύουν στο διάστημα, ο Μπέζος λέει ότι κατασκευάζει την υποδομή για την επόμενη γενιά διαστημικών επιχειρηματιών.

«Εάν όταν είμαι 80 ετών κοιτάξω πίσω στη ζωή μου και το μόνο πράγμα που θα έχω κάνει είναι να να υπάρχει μια γιγαντιαία επιχειρηματική έκρηξη στο διάστημα για την επόμενη γενιά», λέει ο Μπέζος, «θα είμαι ένας ευτυχισμένος, πολύ ευτυχισμένος άνθρωπος».

[πηγή]