Κλίμα έντονου μιλιταρισμού για τους νέους καλλιεργεί η κυβέρνηση με το πρώτο νομοσχέδιο που πρόκειται να ψηφιστεί από την Βουλή το 2026. Το νομοθέτημα που εγκρίθηκε ήδη από την Επιτροπή Εξωτερικών & Άμυνας της Βουλής και – μεταξύ άλλων- περιλαμβάνει σημαντικές περικοπές στις αναβολές λόγω σπουδών αλλά και διατάξεις «ναρκοπέδιο» για όσους αιτηθούν απαλλαγή από την στρατιωτική θητεία.

Το νομοσχέδιο με τίτλο «Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή» αφορά όλο το πλέγμα της λειτουργίας των Ε.Δ (εξέλιξη, μισθολογικά ενστόλων, στρατιωτική εκπαίδευση, ζητήματα θητείας). Όμως δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ένταξη μεγάλου ποσοστού των νέων από 19 έως 26 ετών στις Ένοπλες Δυνάμεις τα επόμενα χρόνια.

Κεντρική επιλογή

Παρά το γεγονός πως το εισηγείται ο Νίκος Δένδιας, το νομοθέτημα φαίνεται να μην διαθέτει μόνον την «σφραγίδα» του υπουργού Έθνικής Άμυνας αλλά να αποτελεί μεταρρύθμιση που έχει την ολόπλευρή στήριξη του Μεγάρου Μαξίμου. Χαρακτηριστική ως προς αυτό ήταν και η σπουδή που έδειξε η Ντόρα Μπακογιάννη η οποία παρενέβη στις εργασίες της Επιτροπής Εξωτερικών & Άμυνας της Βουλής προκειμένου να παράσχει την υποστήριξή της.

Η Ντόρα Μπακογιάννη είπε χαρακτηριστικά ότι σήμερα «έχουμε 23.000 παιδιά που δηλώνουν ψυχικά ανέτοιμα να καταταγούν στο στράτευμα» κι αυτό συμβαίνει «σε μια περίοδο που δεν μπορεί να εγγυηθεί κανείς για το πόσο ακόμα θα απολαμβάνουμε την ειρήνη ακόμα και στο έδαφός μας, η κατάσταση αυτή γίνεται επικίνδυνη και πρέπει να αλλάξει. Αυτή είναι η φιλοδοξία του υπό εξέταση σχεδίου νόμου και γι΄ αυτό θα πρέπει κατά τη γνώμη μου να το υποστηρίξουμε».

Οι αναβολές λόγω σπουδών

Όπως αναφέραμε το νομοσχέδιο προωθεί σημαντικές περικοπές στις αναβολές λόγω σπουδών. Είναι χαρακτηριστικό πως ενώ έως σήμερα η αναβολές στους νέους που σπουδάζουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση έφθαναν έως το 28ο έτος της ηλικίας τους, πλέον αυτό περιορίζεται στα 25 έτη. Αντίστοιχες είναι οι μειώσεις για σπουδές στα ΣΑΕΚ και τις αντίστοιχες δομές επαγγελματικής εκπαίδευσης.

Είναι εμφανές ότι οι ρυθμίσεις αυτές έρχονται ως «συνέχεια» των ρυθμίσεων που προωθήθηκαν από το υπουργείο Παιδείας για τους περιορισμούς στην διάρκεια σπουδών. Αυτές που προβλέπουν σε γενικές γραμμές 4ετή φοίτηση και μόλις 2 ακόμη έτη για την ολοκλήρωση των σπουδών και στην συνέχεια διαγραφή από τα πανεπιστημιακά ιδρύματα. Αυτή η εικόνα από την πλευρά της κυβέρνησης περιγράφεται ως «εξορθολογισμός των αναβολών».

Απαλλαγές στράτευσης

Στο νομοσχέδιο προβλέπεται μια ιδιαίτερα δυσχερής διαδικασία αναφορικά με τα αιτήματα αναβολής στράτευσης για λόγους ψυχικής υγείας. Μάλιστα η εκτίμηση της κυβέρνησης είναι πως βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα γενικευμένο πρόβλημα μαζικής προσπάθειας αποφυγής της στρατιωτικής θητείας.

Σύμφωνα με τον εισηγητή της Νέας Δημοκρατίας, Γιάννη Οικονόμου έως σήμερα υπήρχε «ένα σύστημα με παράθυρα που δίνει τη δυνατότητα σε διάφορους επιτήδειους να αποφεύγουν την υποχρέωσή τους να υπηρετήσουν την πατρίδα. Οι αριθμοί μιλούν και εδώ από μόνοι τους, 30.000 απαλλαγές για λόγους υγείας, το 76% για λόγους ψυχικής υγείας και σωρευτικά 35.000 περίπου ανυπότακτοι, 36.000 ανυπότακτοι μέχρι το 2025».

Έτσι τα μέτρα που προβλέπονται στο νομοσχέδιο – όπως ανέφερε ο εισηγητής της Ν.Δ- «για τη χορήγηση αναβολών σε ό τι αφορά τα θέματα υγείας θα απαιτείται πλέον – κυρίως για τα ζητήματα ψυχικής υγείας – γνωμάτευση γιατρού από δημόσιο νοσοκομείο και επανεξέταση για 5 έτη». Μάλιστα το καθεστώς που δημιουργείται φαίνεται πως είναι τόσο ανελαστικό ώστε να δημιουργούνται προβλήματα ακόμη και στις περιπτώσεις αίτησης αναβολής λόγω αυτισμού.

Όπως χαρακτηριστικά επισήμανε κατά την διάρκεια της συζήτησης ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Μιχάλης Κατρίνης «πρέπει να προσδιοριστεί τι γίνεται όταν κάποιος προσκομίσει απόφαση και πάρει 67% αναπηρίας, για δύο όμως έτη, που αφορά μια κατάσταση όπως ο αυτισμός, που ξέρετε ότι δεν είναι κάτι το οποίο αλλάζει ή θεραπεύεται ή προχωράει, αλλά απαιτεί τρεις διαδοχικές γνωματεύσεις για να πάρει εφ’ όρου ζωής. Λέτε, δηλαδή, ότι κάποιος απαλλάσσεται με 67% εφ’ όρου ζωής αλλά υπάρχουν περιπτώσεις, που παίρνει 67% για δύο χρόνια, πρέπει να περάσει τρεις φορές από επιτροπή για να πάρει εφ’ όρου ζωής και θα μπει σε μια περιττή ταλαιπωρία».

Αντίστοιχη επισήμανση έκανε και ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Συμεών Κεδίκογλου. Σημειώνοντας ειδικά για τις περιπτώσεων του συνδρόμου Άσμπεργκερ πως στους αιτούντες ζητείται να έρχονται για επανεξέτασή κάθε έτος. Σημειώνοντας πως «για αυτά τα παιδιά είναι τόσο αγχωτικό που αποδιοργανώνονται πλήρως.Αφού η πολιτεία έχει σκοπό να τους απαλλάξει ας το βάλουν και ονομαστικά».

Εφεδρεία και στράτευση γυναικών

Στο ευρύτερο πνεύμα «κοινωνικής στρατιωτικοποίησης» που διαπνέει το νομοσχέδιο εντάσσεται και η διεύρυνση της εφεδρείας. Σύμφωνα με τον εισηγητή της Νέας Δημοκρατίας Γιάννη Οικονόμου «θεσπίζεται η χρονική επέκταση της εφεδρείας, για να κερδίσουμε και να πολλαπλασιάσουμε τις δυνατότητες που έχουμε στο θεσμό αυτό έως το 60ο έτος από το 55ο που ήταν σήμερα». Σημείωσε επίσης πως «προβλέπεται η στράτευση γυναικών ηλικίας 20 έως 26 ετών για 12μηνη θητεία».

Η τελευταία αυτή ρύθμιση για τις γυναίκες είναι σε εθελοντική βάση. Πάντως για μία ακόμη φορά τέτοιου είδους διατάξεις σε κοινοβουλευτικό επίπεδο «άνοιξαν συζήτηση» για το ενδεχόμενο στράτευσης των γυναικών.

Το θέμα έθεσε ο ανεξάρτητος βουλευτής Νίκος Βρεττός, που διαγράφθηκε από το κόμμα «Νίκη» και θεωρείται ότι «φλερτάρει» πολιτικά με την Νέα Δημοκρατία. Ο εν λόγω βουλευτής προέκρινε την υιοθέτηση του μοντέλου του Ισραήλ για την υποχρεωτική στράτευση των γυναικών. Όπως είπε « η εισαγωγή της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας για τις γυναίκες στην Ελλάδα δεν είναι απλώς μια επιλογή αλλά είναι μια επιτακτική ανάγκη για την ενίσχυση εθνικής μας ασπίδας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Ας στρέψουν το βλέμμα μας σε χώρες όπως το Ισραήλ, μια μικρή αντίστοιχη χώρα με πολλά προβλήματα, εδώ και δεκαετίες αγκαλιάζει την υποχρεωτική υπηρεσία και για τα δύο φύλα, αποδεικνύοντας ότι η δύναμη ενός έθνους – όσοι το πιστεύουμε – κρύβεται στην ενότητα όλων των πολιτών του. Σε αντίθεση με το διστακτικό νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας που περιορίζεται σε εθελοντικές λύσεις, μη εφαρμόσιμες, για γυναίκες 20-26 ετών, το ισραηλινό πρότυπο διδάσκει ισότητα».