Μιλάμε πολύ για τη δύσκολη κατάσταση που βιώνουν οι αγρότες και ορθώς. Και κάνουμε καλά. Το να εργάζεται σήμερα κανείς στον πρωτογενή τομέα και να παράγει συνιστά από μόνο του υπέρβαση και κατάσταση ιδιαίτερα απαιτητική. Η αλήθεια είναι όμως ότι το ίδιο ισχύει και για τους κτηνοτρόφους.
Ειδικά αυτοί της Θεσσαλίας, που επλήγησαν ανελέητα από την καταστροφή του Ντάνιελ πριν από τρία χρόνια, δίνουν ένα καθημερινό αγώνα επιβίωσης κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες. Οι κρίσεις είναι συνεχείς (πλημμύρες, πανώλη, ευλογιά) και το ζωικό κεφάλαιο των κτηνοτροφικών επιχειρήσεων απειλείται.
Ο κτηνοτρόφος Α.Π. (τα πλήρη στοιχεία του βρίσκονται στο NEWS 24/7) αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο τα όσα φοβερά συνέβησαν στην επαγγελματική και οικογενειακή του ζωή τα τελευταία τρία χρόνια για να καταλάβουμε (κυρίως όσοι ζούμε στα μεγάλα αστικά κέντρα) ότι η ζωή του κτηνοτρόφου κρύβει προκλήσεις που δεν μπορούμε καν να διανοηθούμε.
“Στον Ντάνιελ τα έχασα όλα εκτός από τα ζώα”
Κατά ένα τρόπο είμαι εσωτερικός μετανάστης. Ο στάβλος μου στο Βλοχό καταστράφηκε στις πλημμύρες του Ντάνιελ. Φιλοξενούμαι την τελευταία τρία σ’ ένα στάβλο στο Μάρκο, είμαι δηλαδή σε ξένο στάβλο. Ο δικός μου για να επισκευαστεί χρειάζεται πολλά χρήματα. Δεν τα έχω, δεν μπορώ να τον φτιάξω.
Στον Ντάνιελ έχασα 23 ζώα. Αλλοι έχασαν περισσότερα βέβαια. Τα περισσότερα τα γλίτωσα με αγωνία ψυχής, είναι κάτι που σίγουρα δεν θέλω να το ξαναπεράσω ποτέ στη ζωή μου. Όταν είδα ότι τα πράγματα γίνονταν απειλητικά, φώναξα ένα φίλο που έχει φορτηγό. Φορτώσαμε τα ζώα ένα-ένα, με τα χέρια, δεν θα το ξεχάσω ποτέ. Ηταν ένα μέτρο το νερό, χωρίς να έχουν σπάσει ακόμη τα αναχώματα. Από το σπίτι μου δεν έμεινε τίποτα, όρθια είναι μόνο τα ντουβάρια. Ακόμα και τα κουφώματα, που ήταν ξύλινα, ξηλώθηκαν. Μένω πλέον στον Παλαμά, σε σπίτι νοικιασμένο.
Τα έχω υπολογίσει όλα τα έξοδα για την ανακατασκευή του σπιτιού και του στάβλου. Είναι συνολικά περίπου 70.000. Αν είχα τόσα χρήματα στην άκρη, θα ήταν καλά, δεν τα έχω. Γι’ αυτό και για άλλους λόγους δεν πρόκειται να επιστρέψω ποτέ στο Βλοχό. Και να ξέρεις ότι ο Βλοχός θα ξαναπλημμυρίσει, είμαστε λεκάνη απορροής. Μακάρι να βγω ψεύτης.
Πήραμε, είναι η αλήθεια, κάποια χρήματα από το κράτος, 6600 για τη χαμένη μας οικοσκευή και άλλα 5000 ως προκαταβολή για το σπίτι. Δεν έχει γίνει όμως ακόμη η τελική αυτοψία στο σπίτι για να εισπράξουμε και τα υπόλοιπα. Δεν αναπληρώνουν βέβαια αυτά τις απώλειές μας. Ξέρετε, για σπίτια στα οποία έχουν μείνει μόνο τα ντουβάρια δίνουν μέχρι 7000 ευρώ. Ποιες ζημιές να πρωτοκαλύψεις μ’ αυτά τα λεφτά;
Ο εφιάλτης της ευλογιάς
Η ευλογιά ήρθε και μας βρήκε στις αρχές του καλοκαιριού, τον Ιούνιο. Πριν είχαμε την πανώλη, άλλος εφιάλτης και αυτός.
Ο εγκλεισμός των ζώων έχει συνέπειες στην τσέπη μας. Σε κανονικές συνθήκες τα ζώα το καλοκαίρι και το φθινόπωρο βοσκούν έξω και έτσι είμαστε σε θέση να κάνουμε μία σχετική οικονομία στις ζωωτροφές. Κάθε χρόνο υπολογίζω το τριφύλλι και το άχυρο που θα χρειαστώ. Η ποσότητα αυτή φυσικά δεν έφτασε εφέτος. Πρέπει, άρα, να βάλω και άλλα λεφτά από την τσέπη μου για το τάισμα των ζωών.
Η υπαίθρια βοσκή επίσης καθιστά τα παραγόμενα προϊόντα, το κρέας και το γάλα, περισσότερο ποιοτικά. Κάνει καλό και στην υγεία των ζώων και στην υγεία αυτών που καταναλώνουν τα προϊόντα. Εφέτος τίποτα από αυτά δεν υπάρχει. Υπάρχει μόνο οικονομική βλάβη για τον κτηνοτρόφο.
Τα εμβόλια θα μας βοηθούσαν, πιστεύω, από την εμπειρία μου. Αυτό μάς λένε και οι γιατροί. Αλλά υπήρχαν αντικρουόμενες απόψεις για το αν τα εμβόλια μπορεί να έχουν επιπτώσεις στην ποιότητα του τυριού που παράγεται αλλά και στο κρέας. Κάποιοι έλεγαν ότι θα χάναμε την ΠΟΠ στη φέτα. Δεν ξέρω τι απ’ όλα αυτά ισχύει.
Αν θέλουμε να μιλάμε για παραδοσιακή, ποιοτική κτηνοτροφία, πρέπει τα ζώα να βγαίνουν και έξω. Τους τελευταίους μήνες παραμένουν όμως μέσα στους στάβλους. Με την απόλυτη βιομηχανοποίηση της κτηνοτροφίας, δεν χάνουμε μόνο την παράδοση αλλά και την ποιότητα. Και για την Ελλάδα, όπου υπάρχει πλούσια βοσκή, αυτό είναι πραγματικά κρίμα.
Ελπίζω όλος αυτός ο εφιάλτης για τους κτηνοτρόφους και τα ζώα να τελειώσει σύντομα. Αλλά δεν είμαι αισιόδοξος. Ισως ξαναφουντώσει η επιδημία την άνοιξη…