Έλληνες, άνω των 45 ετών, που εργάζονταν στις κατασκευές ή στον πρωτογενή τομέα, ήταν κατά πλειοψηφία οι εργαζόμενοι που έχασαν τη ζωή τους, στους χώρους εργασίας. Και ο κατάλογος είναι μεγάλος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδος, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία και αρμόδιος Γραμματέας της ΓΣΕΕ, Ανδρέας Στοϊμενίδης, συνολικά, μέσα σε μια 5ετία, τα θύματα εργατικών δυστυχημάτων ανήλθαν στα 680, ενώ 1.079 ήταν οι σοβαρά τραυματισμένοι.
Μόνο κατά το πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους, τα θύματα εργατικών δυστυχημάτων ανήλθαν σε 37, ενώ μέχρι σήμερα, έφθασαν ήδη, τους 47, με τους τραυματίες να υπερβαίνουν τους 63, καταγράφοντας νέο αρνητικό ρεκόρ για τη χώρα μας.
Τον περασμένο χρόνο έχασαν την ζωή τους σε χώρους εργασίας τουλάχιστον 201 άνθρωποι, ενώ την τελευταία διετία καταγράφηκαν και 12 αυτοκτονίες για λόγους άρρηκτα συνδεδεμένους με τις συνθήκες εργασίας και 22 περιπτώσεις θερμικής καταπόνησης.
Σε επίπεδο επαγγελματικού κλάδου στις υψηλότερες θέσεις βρίσκονται οι κατασκευές, ο αγροτικός κλάδος, οι οδηγοί και η βιομηχανία.
Οι περιφέρειες με τα περισσότερα εργατικά ατυχήματα είναι η Αττική η Κεντρική Μακεδονία, η Κρήτη και η Θεσσαλία.
Εννέα στα δέκα θύματα είναι άνδρες, ενώ οι πλέον ευάλωτες ηλικιακές ομάδες είναι από 46 έως 59 ετών και πάνω από 60 ετών.
Οι γυναίκες θεωρούνται ιδιαίτερα ευπρόσβλητες στις επαγγελματικές ασθένειες, για τις οποίες όμως εντοπίζεται συστηματική υποκαταγραφή.
Ως τις βασικότερες αιτίες για την δυσμενή αυτή εξέλιξη, οι συντάκτες της μελέτης, εντοπίζουν:
- την εντατικοποίηση της εργασίας
- την απουσία συλλογικών συμβάσεων
- την αποδυνάμωση της Επιθεώρησης Εργασίας και
- την ανάγκη των συνταξιούχων να συνεχίσουν την απασχόληση εξαιτίας των χαμηλών συντάξεων.
Σύμφωνα με τον κ. Στοϊμενίδη, η «δυστοπική κατάσταση» στους χώρους εργασίας, δεν αντιμετωπίζεται με μικρές αλλαγές στο υφιστάμενο σύστημα. Η ενσωμάτωση ορισμένων ακόμη Ευρωπαϊκών Οδηγιών ή η υιοθέτηση Διεθνών Συμβάσεων Εργασίας δεν αρκούν και πολλές φορές λειτουργούν διακηρυκτικά και προσχηματικά. Κατά την άποψή του, απαιτούνται συγκεκριμένες δομικές παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων και η ίδρυση Φορέα Ασφάλισης Επαγγελματικού Κινδύνου και Ασθενειών.
Να σημειωθεί πως η δημιουργία Φορέα Ασφάλισης Επαγγελματικού Κινδύνου και Ασθενειών, έχει συμφωνηθεί μεταξύ των κοινωνικών εταίρων, υπάρχει στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες και σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΟΣΕΤΕΕ αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση για την αξιόπιστη καταγραφή των εργατικών ατυχημάτων, αλλά και των επαγγελματικών ασθενειών στη χώρα μας (σε διασύνδεση και με τον e- ΕΦΚΑ), καθώς και την αποτελεσματική πρόληψη στους χώρους εργασίας.
Οι εργοδότες αναλόγως της κατηγορίας επικινδυνότητας της επιχείρησής τους, του αριθμού των εργαζομένων που απασχολούν και της τήρησης των μέτρων ΥΑΕ, ασφαλίζονται στο Φορέα με το ποσό που τους αντιστοιχεί.
Ο Φορέας αναλαμβάνει το κόστος των εργατικών δυστυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών. Με αυτόν τον τρόπο οι εργοδότες αποκτούν οικονομικό κίνητρο για την ρύθμιση των κανόνων και το κόστος μεταφέρεται από το δημόσιο στους έχοντες την ευθύνη επιχειρηματίες.
Μάλιστα, ο κ. Στοϊμενίδης επισημαίνει πως «η δημιουργία του Φορέα αποτελεί δέσμευση της Εθνικής Στρατηγικής για την ΥΑΕ 2002-2027 και περιλαμβάνεται στον νόμο Χατζηδάκη από το 2021».
Στις υπόλοιπες προτάσεις, συγκαταλέγονται:
- Η ενσωμάτωση του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας στο υπουργείο Εργασίας και η θεσμική του αναβάθμιση σε Γενική Γραμματεία με επαρκή στελέχωση και τεχνολογική υποστήριξη θα ενισχύσει τον προληπτικό και γενικότερα τον επιχειρησιακό του ρόλο. Κρίσιμος είναι ο νομοθετικός καθορισμός διαδικασίας για την επανασύνδεσή του με τους κοινωνικούς εταίρους.
- Απαραίτητη κρίνεται λειτουργικά η επέκταση Διευθύνσεων, Τμημάτων και θέσεων Επιθεωρητών Υγείας και Ασφάλειας σε όλη την επικράτεια, με ειδική μέριμνα για την κάλυψη νησιωτικών περιοχών πολύ υψηλής έντασης εργασίας σε τομείς υψηλής επικινδυνότητας, αλλά και των ακριτικών περιοχών.
- Η δημιουργία ενιαίου κέντρου-επιτελικής δομής στο υπουργείο Εργασίας για όλους τους κλάδους δραστηριότητας και η ενσωμάτωση σε αυτό, των αντίστοιχων δομών από τα άλλα υπουργεία όπως είναι το Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το Εθνικής Άμυνας, το Ναυτιλίας κ.α.
- Η λειτουργία του Συμβουλίου Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία, υπό την προεδρία του υφυπουργού Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία, ως οργάνου ουσιαστικού κοινωνικού διαλόγου που θα χαράσσει τη στρατηγική αλλά και τις άμεσες προτεραιότητες. Με στοχοθεσία, λογοδοσία και ισότιμη συμμετοχή εργαζομένων και εργοδοτών.
- Η δημιουργία ενός ολιγομελούς οργάνου (Task Force) με εκπρόσωπο του ΣΕΠΕ, του υπουργείου Εργασίας, των συνδικάτων και των εργοδοτικών οργανώσεων που θα συνεδριάζει τακτικά κάθε μήνα αναλύοντας τα συμβάντα και προτείνοντας άμεσες λύσεις για την αποφυγή της επανάληψής τους.
- Η υποχρεωτική σύσταση επιχειρησιακών Επιτροπών Υγείας και Ασφάλειας από τους εργαζόμενους σε επιχειρήσεις που απασχολούν πάνω από 20 εργαζόμενους. Καθολική κάλυψη όλων των εργαζομένων για τις μικρότερες επιχειρήσεις, σε γεωγραφικό ή κλαδικό επίπεδο.
- Η συγκρότηση και λειτουργία των Περιφερειακών Επιτροπών Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία οι οποίες είναι θεσμοθετημένες αλλά πλήρως αδρανοποιημένες.
- Η ίδρυση Διευθύνσεων Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία και εργαστηρίων μετρήσεων ρυπογόνων χημικών παραγόντων σε επίπεδο Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και σε Δήμους με πληθυσμό άνω των 150.000 κατοίκων.